Τι αλλάζει για τα μικροδέματα από την Κίνα και πώς επηρεάζονται οι Έλληνες καταναλωτές — Η πλήρης μεταρρύθμιση του συστήματος ολοκληρώνεται το 2028 με τη δημιουργία του EU Customs Data Hub
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έβαλαν την Πέμπτη «φρένο» σε πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein, οι οποίες έχουν καθιερωθεί δυναμικά στις αγορές της ΕΕ, προκαλώντας προβλήματα ανταγωνισμού λόγω των εξαιρετικά χαμηλών τιμών που προσφέρουν.
Συγκεκριμένα, συμφώνησαν να επισπεύσουν την εφαρμογή τελωνειακών δασμών στα μικρής αξίας πακέτα που εισέρχονται στην ΕΕ, με σκοπό να περιοριστεί η μαζική εισαγωγή φθηνών κινεζικών προϊόντων μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου. Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει έντονα τις κινεζικές διαδικτυακές εταιρείες λιανικής, όπως η Shein και η Temu.
Η επιβολή δασμών από το 2026, όσο πιο σύντομα γίνεται σύμφωνα με τη συμφωνία των υπουργών στις Βρυξέλλες, ανοίγει τον δρόμο για σχετικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του οποίου η έγκριση είναι απαραίτητη.
Η ΕΕ επιδιώκει ταχύτερη δράση καθώς εντείνονται οι φόβοι για «ξεπούλημα» τιμών στα κινεζικά προϊόντα που κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά.
Ο Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σεφκόβιτς, πρότεινε την κατάργηση της υφιστάμενης εξαίρεσης τελωνειακών δασμών («de minimis») για ηλεκτρονικές αγορές κάτω των 150 ευρώ, ήδη από το πρώτο τρίμηνο του 2026 — δύο χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Η εξαίρεση αυτή θα αντικατασταθεί από ένα «απλουστευμένο προσωρινό τελωνειακό τέλος», όπως ανέφερε.
Πλατφόρμες όπως Shein, Temu, AliExpress και Amazon αποστέλλουν ρούχα, αξεσουάρ και μικροηλεκτρονικά είδη απευθείας από κινεζικά εργοστάσια στους καταναλωτές σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, αξιοποιώντας την προαναφερθείσα εξαίρεση.
«Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ειδικά οι λιανέμποροι, έχουν τονίσει κατ’ επανάληψη ότι αυτή η στρέβλωση του ανταγωνισμού πρέπει να τερματιστεί άμεσα», δήλωσε ο Σεφκόβιτς.
Η συμφωνία έγινε δεκτή θετικά σε πολλές χώρες της ΕΕ. Υπέρ του μέτρου έχει ταχθεί και η Ελλάδα, όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, προσερχόμενος στο Ecofin στις Βρυξέλλες.
Μέτρο που πλήττει κυρίως τις κινεζικές πλατφόρμες
Ο αριθμός των μικρής αξίας δεμάτων που φτάνουν στην ΕΕ διπλασιάστηκε πέρυσι, αγγίζοντας τα 4,6 δισεκατομμύρια — με πάνω από το 90% να προέρχεται από την Κίνα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δέχεται έντονες πιέσεις από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για να περιορίσει γρηγορότερα αυτή την εισροή.
«Έχουμε ήδη παραλάβει περισσότερα δέματα από όσα λάβαμε σε όλο το 2024, και πλησιάζουν η Black Friday και τα Χριστούγεννα», δήλωσε ο ευρωβουλευτής Ντιρκ Γκότινκ, επικεφαλής στις διαπραγματεύσεις για τη νέα τελωνειακή νομοθεσία.
Στις ΗΠΑ, η πολιτική «de minimis» που επέτρεπε την ατελή εισαγωγή δεμάτων κάτω των 800 δολαρίων έχει ήδη καταργηθεί, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι φόβοι ότι οι κινεζικές φθηνές εισαγωγές θα στραφούν ακόμη περισσότερο προς την Ευρώπη.
Η ανάγκη για άμεση δράση ενισχύεται και από το γεγονός ότι κάποια κράτη-μέλη έχουν ήδη επιβάλει δικά τους εθνικά τέλη. Η Ρουμανία, για παράδειγμα, έχει προτείνει τέλος 25 λεϊ (περίπου 5,7 δολάρια), ενώ η Ιταλία εξετάζει επιβολή δασμού έως το τέλος του έτους για να θωρακίσει την εγχώρια βιομηχανία μόδας, σύμφωνα με τον υπουργό Βιομηχανίας της.
1. Πώς οι Shein, Temu και άλλες πλατφόρμες επηρεάζουν τους χρήστες
- Δεν ασκούν μόνο οικονομική επίδραση, αλλά και ψυχολογική, τεχνολογική και ηθική.
- Χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύουν τη συμπεριφορά κάθε χρήστη και να προβλέπουν τι θα αγοράσει.
2. Δημιουργία εθισμού μέσω εξατομίκευσης
- Οι πλατφόρμες εμφανίζουν προσωπικές προτάσεις, προσφορές και ειδοποιήσεις που βασίζονται στα δεδομένα του χρήστη.
- Με τεχνικές FOMO δημιουργούν τεχνητή ανάγκη για αγορά.
3. Gamification (παιχνιδοποίηση)
- Η Temu χρησιμοποιεί «μηχανισμούς παιχνιδιού» όπως τροχούς τύχης, χρονόμετρα, δώρα και μίνι-παιχνίδια.
- Αυτά τα στοιχεία ενεργοποιούν το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου και ενισχύουν την παρορμητική αγορά.
4. Υπερ-εξατομικευμένα ηλεκτρονικά καταστήματα
- Ο καθένας βλέπει διαφορετικό κατάστημα, φτιαγμένο με βάση το προφίλ του.
- Η Shein αξιοποιεί AI για να ανιχνεύει τάσεις και να προσαρμόζει την παραγωγή πολύ γρήγορα.
5. Θέση της Ελλάδας
- Ο Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει τη γρήγορη επιβολή δασμών στα μικροδέματα από τρίτες χώρες (όπως Shein / Temu).
- Στόχος: διαφάνεια στο ηλεκτρονικό εμπόριο, προστασία καταναλωτών και δίκαιος ανταγωνισμός.
